Aalscholver en sportvisserij

01 apr 2015

Aalscholvers horen net als futen, reigers, ijsvogels en andere visetende vogels in de natuur thuis. Er zijn echter situaties waarin aalscholvers een negatief effect hebben op de visstand. Dan moet het mogelijk zijn om beschermende maatregelen te nemen.

Vooral in kleine en afgesloten wateren zoals visvijvers kunnen aalscholvers schade aan de visstand opleveren. De vis is hier erg kwetsbaar voor aalscholverpredatie, onder meer doordat het vaak ontbreekt aan voldoende schuilgelegenheid. Met als gevolg dat de aanwezige visstand zodanig wordt gedecimeerd, dat sportvissers niets of nauwelijks meer wat vangen.

Onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat in deze visvijvers nagenoeg alle vis tussen de 15 en 45 centimeter verdwijnt. Daarnaast worden de overgebleven vissen hier zo schuw dat ze overdag vaak slecht vangbaar zijn.

Groter bereik

Het aantal aalscholvers in Nederland is de afgelopen jaren constant gebleven. Wel zijn er verspreid over het land meer kleinere kolonies ontstaan. Daardoor is het bereik van de aalscholvers toegenomen en zijn de vogels in staat om meer wateren te bezoeken. Het gevolg is dat meer sportvissers overlast ervaren.

Aangezien een gezonde en aantrekkelijke visstand voor de sportvisserij van levensbelang is, vormen aalscholvers dus een belangrijk onderwerp voor Sportvisserij Nederland. Via visserijkundig onderzoek worden de gevolgen van aalscholvervraat in kaart gebracht. Indien nodig worden de hengelsportverenigingen dan geadviseerd in het nemen van maatregelen.

Huidige maatregelen

Om de lokale overlast door aalscholvers voor sportvissers en schade aan de visstand te beperken, biedt Sportvisserij Nederland hengelsportverenigingen ondersteuning bij het nemen van maatregelen. Dat betreft onder meer:

  • Het weren van aalscholvers door onderwatergeluiden, vogelverschrikkers en door het spannen van draden of netten over vijvers.
  • Het beschermen van de aanwezige vissen door het creëren van schuilplaatsen – bijvoorbeeld met gaaskooien en het afzinken van kerstbomen of takkenbossen – en de aanleg van natuurlijke, begroeide oeverzones.
  • Een ander visstandbeheer. Slanke, relatief kleine vissen zijn zeer kwetsbaar voor aalscholvers. Het regelmatig uitzetten van blankvoorn op visvijvers betekent in feite het voeren van aalscholvers. Wat grotere (spiegel)karpers en kruiskarpers blijken in de praktijk ongevoeliger te zijn voor aalscholvervraat. Door in visvijvers (kruis)karper uit te zetten in plaats van brasem en blankvoorn verdwijnt de overlast van aalscholvers meestal snel.

Standpunt

Sportvisserij Nederland vindt dat hengelsportverenigingen met visvijvers in specifieke gevallen ruimere beschermingsmogelijkheden voor de visstand ter beschikking moeten krijgen. De negatieve impact op de visstand door toedoen van aalscholvers kan – afhankelijk van de situatie – daarbij op verschillende manieren worden beperkt: door het creëren van schuilplaatsen voor vis, aangepast visstandbeheer of het weren c.q. verjagen van aalscholvers. Vanwege de beschermde status van de aalscholver via de Flora- en Faunawet zijn andere maatregelen (zoals bejaging) niet mogelijk.

Europese aanpak

Aangezien aalscholvers zich niet aan landsgrenzen houden, wordt met de zusterorganisaties in het buitenland samengewerkt aan een Europese aanpak van overlast door aalscholvers. Daarnaast werkt Sportvisserij Nederland aan een aanpassing van de nieuwe Natuurwet in Nederland. Deze aanpassing moet ervoor zorgen dat hengelsportverenigingen in aanmerking kunnen komen voor compensatie voor schade die is aangericht door aalscholvers.

-> Meer over de ondersteuning aan hengelsportverenigingen

Gerelateerde berichten
     09 jun 2017 Aalscholver blijkt ook onder water te kunnen horen 0 770 Voor het eerst tonen wetenschappers aan dat een zeevogel onder water kan horen. Deense onderzoekers trekken die conclusie op basis van experimenten.      13 jan 2017 Vissenbossen succes in Veenendaal 0 2412 De aanleg van vissenbossen in twee vijvers in de wijk Petenbos lijkt zijn vruchten af te werpen. Dat blijkt uit onderzoek van Sportvisserij Nederland vandaag in opdracht van hengelsportvereniging De Rietvoorn.      05 jul 2016 Aalscholver eet 50 kois uit vijver (video) 0 3696 VLISSINGEN - "Kom schatjes, rustig maar." Wilma Maljaars uit Vlissingen spreekt haar tientallen kois liefkozend toe. De dure vissen zijn hun leven niet meer zeker sinds de komst van een aalscholver. En die zwemt ondertussen tevreden rondjes in 'hun' vijver, met al een heleboel soortgenootjes in zijn buik.      11 feb 2014 Evaluatie aalscholverprojecten 0 6762 In de afgelopen vijf jaar heeft Sportvisserij Nederland verschillende proefprojecten gedraaid inzake de bestrijding van aalscholvervraat. Daarbij is op diverse visvijvers onderzocht hoe de visstand kan worden beschermd en waar mogelijk verbeterd.      24 mei 2013 Aalscholverperikelen 0 6515 De interactie aalscholver-vis-visserij en de daaraan verbonden beheervraagstukken, is niet beperkt tot West-Europa. Ook in Canada staat de mogelijke impact van aalscholvers hoog op de beheeragenda’s. Kennis over voedselbronnen (vissoorten, prooilengte) en lokaties waar de aalscholvers vis prederen, is van belang om eventuele beheermaatregelen te nemen.      30 jan 2013 Kerstbomen moeten vissen redden 0 5680 In de visvijver van de Drie Beerzen te Middelbeers zijn kerstbomen geplaatst als beschutting tegen de aalscholver en als opgroeigebied voor jonge vis.      25 nov 2011 19 km touw tegen aalscholvers 0 8763 Om de visetende aalscholvers van haar twee visvijvers weg te houden, gooit HSV Venbergen (Valkenswaard) komende winter 19 kilometer aan touw in de strijd.      10 mrt 2011 Waterschapspartij wil vis tegen aalscholver beschermen 0 6573 De Algemene Waterschapspartij (AWP) wil dat het hoogheemraadschap van Delfland samen met de twee Visstandbeheer Commissies (VBC's) uit de regio een strategie ontwikkelen om de invloed van de aalscholver in sloten en vaarten te beperken, door onder water meer schuilplaatsen te creëren.      07 jan 2011 Bittervoorn en aalscholver: inheems en bedreigd of exotische indringers? 0 5332 Zowel de bittervoorn als de aalscholver genieten een beschermde status in Nederland. Deze hebben ze ooit gekregen omdat ze worden beschouwd als bedreigde inheemse diersoorten. Maar is die classificatie eigenlijk wel terecht? Wetenschappers menen van niet en beschouwen beide soorten als exoten. In Visionair nummer 18 laten zij hun licht op deze zaak schijnen.      21 dec 2010 Gestalt Switch voor de aalscholver 0 8912 De aalscholver wordt zowel aanbeden als verketterd. Vogelaars knuffelen deze teruggekeerde ‘verloren zoon’ bijkans dood. Beroepsvissers, viskwekers en hengelsporters volgen de gestage opmars van deze vogel die flink huishoudt onder visbestanden echter met lede ogen.      19 okt 2010 Aalscholver eet grote snoek (foto's) 0 10443 'Een aalscholver eet toch alleen kleine vis?'. Een veelgehoorde aanname, waarvan regelmatig het tegendeel wordt bewezen. Zo bereikte bijgaande fotoreeks van fotograaf Arnold Meijer gisteren de redactie.      07 jan 2010 Aalscholver bedreigt visbestand 0 6198 Bron: De Standaard (Be). TIENEN/HOEGAARDEN - Te veel aalscholvers duiken op aan visvijvers. De beschermde vogels jagen op vissen. 'In enkele jaren is het aantal aalscholvers enorm toegenomen', vertelt voorzitter Hubert Krahy van de Grand Pont Vissers in Hoegaarden. 'Ze zijn een drama voor de visvijvers, poelen en waterlopen.      03 dec 2009 Video: Orkageluiden tegen aalscholvers 0 7367 De aalscholver teistert de Limburgse visvijvers. De grote vogels verorberen dagelijks kilo's vis, waardoor voor de hengelaars weinig overblijft.      22 sep 2009 'Aalscholvers vreten alle vissen op' 0 13259 Bron: nieuwsblad.be. NVT - De 175.000 Vlaamse hengelaars staren steeds vaker vruchteloos naar hun dobber. Niet dat de vis niet wil bijten, er ís er bijna geen meer. De beschermde aalscholver vreet de vijvers allemaal leeg.      19 jan 2009 Aalscholvers en de macht van het getal 0 14331 Nu ook Brussel erkent dat Europa een aalscholverprobleem heeft, is het van het grootste belang de werkelijke cijfers boven water te halen. Zonder cijfers namelijk geen beleid. Uit de eerste studie van Sportvisserij Nederland, ‘Effecten van aalscholvers op visbestanden’, blijkt dat kleine, afgesloten wateren inderdaad zwaar te lijden hebben onder de zwarte watervogel.      08 dec 2008 Aalscholverproblematiek: Europese aanpak 0 13922 Door de ongecontroleerde groei van de aantallen aalscholvers is er in Europa grote schade ontstaan aan visbestanden, viskwekerijen en cultuurlandschappen. De enige twee natuurlijke vijanden van de aalscholver zijn de mens en de zeearend.      03 dec 2007 Internationale aandacht voor aalscholverprobleem 0 5160 De aalscholver is in Europa voor kwetsbare visbestanden, de visserij en de visteelt een groot probleem geworden. In de meeste landen nemen de bestanden van deze visetende vogel nog steeds sterk toe. In Bonn (D) werden van 20 tot 23 november twee verschillende bijeenkomsten gehouden om te komen tot een gezamenlijke Europese aanpak van dit probleem. Uit beide bijeenkomsten kwam een duidelijk signaal naar de Europese Unie en de Europese landen om tot een internationaal beheer van de aalscholverbestanden te komen.
Divide