Pijn bij vissen

15 mrt 2015

Vissen zijn geen mensen. Op de vraag of vissen pijn ervaren, doen verschillende theorieën de ronde. Recente wetenschappelijke onderzoeken brengen licht in de duisternis: vissen ervaren pijn niet zoals mensen dat doen.

We kijken door een menselijke bril naar dieren; daar zijn we nu eenmaal mensen voor. Het is daarom begrijpelijk dat sommigen bij het zien van een gehaakte vis wellicht het gevoel krijgen dat een haak in een vissenbek hetzelfde aanvoelt als een haak in hun eigen lip. Toch is er een hemelsbreed verschil: mensen zijn zich bewust van pijn en vinden die onaangenaam. Vissen registeren de haak door middel van pijnreceptoren, maar zijn zich hier echter niet van bewust.

De reden hiervoor is dat vissen door de afwezigheid van hogere hersenstructuren – die een mens in staat stellen subjectief pijn te ervaren en hierbij sociale emoties te hebben – geen bewustzijn kennen zoals mensen dat hebben. Vissen kunnen dus niet bewust lijden door een pijnprikkel.

Insecten


Het wetenschappelijk en objectief aantonen van de aanwezigheid van emoties, en dus ook het lijden aan pijn, is bij dieren vrijwel onmogelijk.

De Schotse onderzoekers die een aantal jaren geleden concludeerden dat vissen mogelijk wel beschikken over een bewustzijn, deden dit door het gedrag en lichamelijke reacties van vissen die aan pijnprikkels werden blootgesteld te vergelijken met zoogdieren. Dit onderzoek wordt door tegenstanders van de hengelsport aangehaald als hét bewijs dat vissen wel degelijk pijn kunnen lijden. Deze onderzoekers gingen er evenwel aan voorbij dat het door hen beschreven gedrag en reacties ook bij sommige insecten wordt waargenomen. En om nu het hoger bewustzijn en emoties van zoogdieren aan insecten toe te schrijven gaat een brug te ver.

Geen bewustzijn


Er is internationaal een groeiende groep wetenschappers die aan de hand van gedrag van vissen en amfibieën tijdens onderzoeken juist concludeert dat zij – in tegenstelling tot gewervelden als reptielen, vogels en zoogdieren – geen bewustzijn kennen. Steeds meer recente wetenschappelijke publicaties bevestigen het beeld dat vissen door het ontbreken van de benodigde hersendelen inderdaad niet in staat zijn pijn als lijden te ervaren; in ieder geval niet zoals mensen dat beleven. Recentelijk is hierover een wetenschappelijk rapport verschenen waarbij ruim tweehonderd onderzoeken van gerenommeerde, internationale wetenschappers zijn bestudeerd.

Instincten


Pijn is bij vissen dus een puur lichamelijke, instinctieve reactie. Het is een belangrijk hulpmiddel om gevaarlijke situaties te vermijden en in de natuur te kunnen overleven. Dat is ook logisch als je kijkt naar de zeer vijandige onderwaterwereld waarin vissen vertoeven. Van al de miljarden eitjes visbroed die uitkomen, sterft namelijk 95% al in het eerste levensjaar. Bovendien is in de jaren daarna de kans levensgroot om te sterven tussen de kaken van een roofvis of levend te worden gespietst door een reiger. Pas wanneer een vis volwassen is, neemt de kans om opgegeten door predatoren (soms zijn dat zelfs de eigen soortgenoten) te worden af. Zou de vis zich bewust zijn van al deze gevaren, dan zou die hoogstwaarschijnlijk leiden aan een breed scala van traumatische stressstoornissen.

Gerelateerde berichten
     17 jun 2015 Negen vragen over pijn bij vissen 0 4423 Door de maatschappelijke wens om consumptievis diervriendelijker te doden, blijft het onderwerp ‘pijn bij vissen’ voor discussie zorgen. Vooral de vraag of vissen kunnen lijden staat daarbij centraal. Op grond van de meest recente literatuur daarom negen vragen én antwoorden over pijn bij vissen.      20 mrt 2015 Utrecht kiest tegen visverbod 0 5280 De gemeenteraad van Utrecht stemde donderdagavond over het toekomstige Dierenwelzijnsbeleid in Utrecht. Daarbij zijn twee moties van de lokale fracties van Partij voor de Dieren en Groen Links die tegen de hengelsport in Utrecht waren gericht door alle andere partijen weggestemd. Hiermee kiest de gemeente vóór de sportvisserij.      31 dec 2014 Vissenleed ontleed 0 8612 "Pleidooi voor hengelverbod leunt op foutieve argumenten". De Amsterdamse gemeentepolitiek discussieert over pijn en lijden bij vissen. Aanleiding is een voorstel van de Partij voor de Dieren voor een gemeentelijk hengelverbod.      21 okt 2014 Update: PvdD hengelsportverbod Amsterdam - reactie sportvisserij (video) 0 10474 In hengelsportkringen heeft het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren Amsterdam voor een gemeentelijk hengelverbod voor ophef gezorgd. AT5 en Vroege Vogels besteedden er afgelopen weekend uitgebreid aandacht aan via twee debatten.      29 apr 2014 Geen verbod op sportvissen in Amsterdam 0 7068 In hoofdstedelijke hengelsportkringen ontstond grote onrust nadat de Partij voor de Dieren fractie in Amsterdam de beoogde coalitiepartijen VVD, D66 en GroenLinks vroeg om het sportvissen te verbieden. Mede door snelle interventie van Sportvisserij Nederland hebben de fracties van D66 en VVD in Amsterdam aangegeven geen heil te zien in een verbod op de sportvisserij.      26 okt 2012 Groningse dierenbeulen opgepakt 0 7485 Twee vissers uit Groningen zijn woensdagavond in het Friese Burgum opgepakt wegens dierenkwelling en overtreding van de Visserijwet.
Labels
Divide