Haaien en roggen: terugzetverplichting

16 jun 2016

Ooit wemelde het in de Nederlandse kustwateren van de haaien en roggen. Jarenlange overbevissing in de zuidelijke Noordzee zorgde ervoor dat haaien- en roggensoorten uitstierven of nog slechts sporadisch voorkwamen. Met een terugzetverplichting wil Sportvisserij Nederland het voorzichtige herstel van haaien en roggen een krachtige impuls geven.

Haaien en roggen zijn langlevende dieren die pas op hogere leeftijd geslachtsrijp worden en relatief weinig jongen krijgen.

Een ondiepe zee met een egale, voedselrijke bodem vormt een ideaal milieu voor zandhaaien en roggen, maar is ook enorm kwetsbaar voor bodemberoerende visserij. Door het ontbreken van structuren op de bodem zijn er immers weinig schuilplaatsen voor vissen.

De ontwikkeling van de boomkorvisserij na de Tweede Wereldoorlog – vanaf de jaren ’60 werd dit de toonaangevende visserij op de Noordzee – heeft de Nederlandse haaien en roggen daarom naar de rand van de afgrond heeft gebracht.

Visserijbeleid


Het Europese visserijbeleid is echter aan het veranderen; zij het zeer langzaam. De visserijdruk is (wat) afgenomen en er wordt serieus geëxperimenteerd met vistechnieken die minder schadelijk zijn voor het bodemleven. Hoewel een zwaluw nog geen zomer maakt, vangen sportvissers ‘in de Zuid’ regelmatig weer gladde haaitjes en soms ruwe haaien.

Gladde haai (foto: Peter Verhoog)
Ook ontvangen we af en toe meldingen van pijlstaartroggen. Het staat echter nog niet vast of dit komt doordat de haaien en roggen uit het (diepe) dal aan het klimmen zijn – de vistechniek van zeesportvissers kan ook beter zijn geworden.

Merkprogramma


Om na te gaan hoe onze haaien en roggen er echt voorstaan, doet Sportvisserij Nederland mee aan een uniek Europees merkprogramma. De kern van dit onderzoek bestaat uit het merken (en weer terugvangen) van haaien en roggen door sportvissers. Zo worden onder meer het leefgebied, de migratiepatronen en populatiegrootte in kaart gebracht.
Dit programma dient tevens om politici te wijzen op het belang van internationale bescherming van deze mooie, maar buitengewoon kwetsbare groep vissen. Bijvoorbeeld door het jaarlijks terugkerende evenement ‘Sharkatag’. Daarbij proberen zo’n 400 deelnemers gedurende vier dagen zoveel mogelijk haaien (en roggen) te vangen om deze te merken.
 

Terugzetverplichting


Uit het succes van Sharkatag blijkt dat steeds meer mensen en organisaties de noodzaak tot bescherming van deze prachtige
primitieve kraakbeenvissen inzien. Dat is ook hard nodig: ondanks de voorzichtige comeback van haaien en roggen, zijn deze vissoorten nog altijd zeer gevoelig voor overbevissing.
Sportvisserij Nederland streeft daarom naar een terugzetverplichting voor alle haaien en roggen in de Noordzee. Dit zodat de haaien- en roggensoorten die hier thuishoren weer kunnen herstellen en er stabiele populaties ontstaan.   

Bron: Hét Visblad - juli 2016   


Gerelateerde berichten
     09 aug 2017 Sharkatag 2017 groot succes (video) 0 402 Met 183 haaien in slechts twee visdagen, was de zesde editie van Sharkatag de meest succesvolle tot nog toe. Ook besteedden landelijke media volop aandacht aan dit bijzondere evenement van Sportvisserij Nederland.      15 jul 2017 Terugblik Sharkatag 2017 0 805 Sharkatag 2017 was een ongekend succes. Hoewel er dit jaar door slechte weersomstandigheden slechts twee dagen is gevist, is er een recordaantal haaien aan boord gekomen. Er zijn maar liefst 183 haaien gevangen, gemerkt en weer teruggezet.      10 jul 2017 Sharkatag: haaien vangen voor de Zeeuwse kust! (video) 0 2085 Twaalf charterboten met in totaal ruim 350 sportvissers gaan op 13, 14, 15 juli vanuit Neeltje Jans ‘naar de haaien’. Het evenement is daarmee helemaal volgeboekt. Sharkatag wordt georganiseerd om deze bijzondere vissen te merken voor onderzoek naar hun verspreiding en gedrag, zodat de haaien beter beschermd kunnen worden.      22 jul 2016 Publicatie haaienonderzoek 0 1083 De Oosterschelde en de Voordelta vormen een kraamkamer voor de pasgeboren jongen van de gevlekte gladde haai. Dat blijkt uit de eerste resultaten van het merkprogramma met de gevlekte gladde haai waarover onlangs werd gepubliceerd in het Journal of Fish Biology.      14 jul 2016 Dag 2 Sharkatag: 15 haaien en twee roggen 0 2059 Met vijftien haaien – waaronder een ruwe haai – en twee pijlstaartroggen kan worden gesproken van een zeer geslaagde tweede Sharkatag-dag! Op vrijwel alle deelnemende boten kwamen haaien aan boord.      12 jul 2016 Sharkatag 2016 gaat van start! (video) 0 3313 Tien charterboten met in totaal ruim 400 sportvissers gaan op 13, 14, 15 en 16 juli vanuit Neeltje Jans ‘naar de haaien’. Dit om deze bijzondere vissen te merken voor onderzoek naar hun verspreiding en gedrag, zodat de haaien beter beschermd kunnen worden.      23 jun 2016 Warmer Nederlands zeewater is broedplaats voor gladde haaien 0 1694 De Nederlandse Noordzee is een broedkamer voor gevlekte gladde haaien. In de Oosterschelde en Zeeuwse Voordelta hebben sportvissers de afgelopen jaren pasgeboren haaienpups en drachtige haaien opgevist.      11 mei 2016 Opmerkelijke start haaienseizoen 2016 0 2666 De eerste gladde haai van 2016 is gevangen. Op zaterdag 7 mei ving sportvisser Chen Yang aan boord van de Quo Vadis van schipper Sjef Matthijssen een wel heel bijzonder exemplaar.      02 mei 2016 Wie meldt de eerste gladde haai? 0 1674 Nu de lente langzaam maar zeker vordert, komt ook het haaienseizoen dichterbij. De eerste gladde haaien zijn al bij Engeland gesignaleerd. Voor de eerste Nederlandse vangstmelding door een sportvisser stelt Sportvisserij Nederland een leuke attentie in het vooruitzicht.      31 aug 2015 Meer haaien in de Waddenzee (video) 0 3170 De aantallen haaien in het waddengebied lijken toe te nemen. Steeds vaker wordt er door beroeps- en sportvissers melding gemaakt van haaien gevangen rond en vanaf de Waddeneilanden. Om beter in beeld te krijgen of de aantallen echt toenemen, om welke soorten het gaat en waarom ze het waddengebied opzoeken, gaan enkele garnalenvissers de door hun gevangen haaien merken.      12 jul 2015 Sharkatag 2015 terugblik (video) 0 4894 Het was weer een mooi evenement, met meer haaien dan vorig jaar. Totaal zijn er 82 haaien en maar liefst negen pijlstaartroggen gevangen. De absolute bonus zijn de twee ruwe haaien. Het was zonnig weer en de sfeer zat er goed in bij de bijna 300 deelnemers uit Nederland en België.      09 sep 2014 Terugvangst van een haai 0 3664 Een sportvisser ving een haai die voorzien was van een merkje. Door wat nazoek werk bij sportvisserij Nederland bleek dat de haai ruim een jaar geleden voorzien was van zijn merkje en niet meer dan 15 kilometer van zijn oorspronkelijke vangplaats is teruggevangen.      29 jul 2014 Sharkatag: haaien 'taggen' voor onderzoek 0 3835 Op 13, 14 en 15 augustus gaan elf charterboten met in totaal ruim 300 sportvissers en enkele politici vanuit Neeltje Jans naar de haaien. Met de hengel wordt er in het kader van Sharkatag 2014 op haaien gevist om deze te kunnen merken voor onderzoek. In dit haaienproject zijn in twee jaar tijd al ruim 2.000 vissen gemerkt door sportvissers en 60 terugvangsten gemeld.      15 jul 2014 Sportvisser vangt grote haai in Zeeland 0 9768 Rond de Zeeuwse delta worden regelmatig haaitjes gevangen. Frank Dekker, een ervaren sportvisser, heeft er al veel gevangen, maar nog nooit ving hij zo'n grote als afgelopen weekend: een ruwe haai van anderhalve meter.
Divide