Wist je dat? - Meivis

1178
08 mei 2020

Ruim een eeuw geleden kolkten de rivieren in Duitsland in deze periode ’s nachts van de paaiende elften (meivissen). Deze trekvis verdween daarna uit het Rijnsysteem, maar middels een herintroductieprogramma – waar Sportvisserij Nederland bij betrokken is – wordt getracht om deze sterk bedreigde haringachtige weer terug te laten keren.

Aan het eind van de 19e eeuw werden in de Rijn jaarlijks honderdduizenden elften gevangen. De elft was vroeger dan ook van grote economische betekenis voor de beroepsvisserij in Nederland en Duitsland, want hij gaf inkomsten voordat de zalmvangsten in de zomer begonnen. Alosa alosa was erg geliefd als consumptievis.



Deze delicatesse stond in vrijwel ieder café of uitspanning langs de Rijn op de menukaart. In steden als Keulen en Düsseldorf werden vanaf de 17e eeuw zelfs speciale Meifeesten georganiseerd die samenvielen met de vangsten van elft in mei – vandaar de bijnaam meivis.

Zo goed als verdwenen


In mei en juni trok de elft – een vissoort die het grootste deel van zijn leven doorbrengt in de zee, maar zich vanaf het vierde levensjaar voortplant in het zoete water – namelijk in grote scholen de rivieren op om gedurende warme meinachten in de bovenloop te paaien. Daarbij legde de elft afstanden van honderden kilometers af (soms wel 700!).

Door de bouw van dammen, stuwen en sluizen, watervervuiling en overbevissing is de elftpopulatie in veel riviersystemen in Europa verdwenen of flink achteruitgegaan aan het begin van de vorige eeuw. In het Rijnsysteem werden na 1910 nauwelijks nog elften gevangen en tegenwoordig bestaan alleen in Frankrijk nog levensvatbare populaties.

Daarom is in Nederland nooit gericht met de hengel op deze soort gevist: de elft was al verdwenen voordat de hengelsport in opkomst kwam. In Frankrijk is de elft – die 80 cm groot kan worden – daarentegen een gewaardeerde sportvis.



Voorzichtig optimisme


Nadat studies aantoonden dat een terugkeer van de elft in de Rijn mogelijk is, werd in 2008 gestart met een EU-LIFE herintroductieprogramma waarin Sportvisserij Nederland participeert. Sindsdien zijn 14,1 miljoen elftlarven uitgezet. Deze stammen uit de Gironde in Zuid-Frankrijk en worden gekweekt met Amerikaanse technieken (de Amerikaanse elft werd al succesvol geherintroduceerd).



Inmiddels zijn bij videotellingen in vispassages veel elften gezien en op verschillende plaatsen dode exemplaren gevonden – vermoedelijk vissen die na de paai zijn gestorven, zoals gebruikelijk bij deze soort. Dit sluit aan bij de natuurlijke voortplanting die in de Rijn is waargenomen. Zo zijn de afgelopen jaren jonge, enkele centimeters lange elften gevangen zonder gemerkte gehoorsteentjes. 

Larven uit het kweekprogramma hebben die wel, zodat deze vissen kunnen worden herkend. Hoewel dit voorzichtig optimistisch stemt, zeggen wetenschappers dat stocking ten minste tot 2023 noodzakelijk is om de elft een goede kans te geven om terug te keren.

Om u de beste gebruikservaring te kunnen bieden, gebruiken wij cookies. Voor meer inhoudelijke informatie en het onderscheid die wij hier in maken, verwijzen wij u door naar ons. cookiebeleid.

Divide